baner.jpg

"Kortyzol" - hormon stresu


 

Kortyzol jest naturalnym hormonem steroidowym wytwarzanym przez nasz organizm. Bardziej szczegółowo – hydrokortyzon, produkowany w korze nadnerczy (gruczoł znajdujący się tuż powyżej nerek), jest głównym przedstawicielem glikokortykoidów. Uwalniany jest w naszym ciele jako odpowiedz na stresu. Chociaż stres nie jest jedynym powodem wydzielania kortyzolu do krwi, został nazwany hormonem stresu, ponieważ jest wydzielany w wyższych stężeniach, gdy jesteśmy zestresowani.

Zadaniem kortyzolu jest utrzymanie mobilizacji ciała – zapewnia stały dopływ „paliwa”, czyli glukozy do mózgu i mięśni, dostarczając energię dla organizmu i umożliwiając fizyczną reakcję na zagrożenie, oraz przeżycie (mechanizm „walcz albo uciekaj”), pobudza komórki tłuszczowe, by gromadziły zapasy i zwiększa wydzielanie insuliny, zwiększa uwagę oraz czujność, przyspiesza prace serca, zwiększa wytrzymałość na ból. Jednocześnie kortyzol wyłącza te procesy które chwilowo są mniej istotne dla przetrwania. Tłumi działanie układu odpornościowego (by zredukować zapalenie które pojawiłoby się w przypadku odniesienia ran), układu trawiennego, systemu odbudowy tkanek, układu rozrodczego, nawet wyższych funkcji mózgu – analizowania, zapamiętywania i uczenia się.

Aby człowiek mógł stawić czoła sytuacji, którą rozpoznał jako niebezpieczną, w organizmie uruchamia powyższe procesy. Gdy stresująca sytuacja dobiega końca, zmniejsza się tętno oraz ciśnienia krwi, stymuluje się trawienie, człowiek się uspokaja i wprowadza w stan odpoczynku. Następuje odpowiednia reakcja na stres i powrót do normalnego spokojnego stanu. Problem pojawia się jeśli ta harmonia jest zachwiana, kiedy organizm jest w stanie stresu cały czas, nawet gdy zagrożenie realnie już nie istnieje. Taki chroniczny stan stresu (ciągły podwyższony poziom kortyzolu) jest powodem wielu poważnych kłopotów zdrowotnych. Naturalnym stanem człowieka powinien być spokojny i zrelaksowany tryb. Dlatego, że nasz organizm został przystosowany do krótkich czasowo stresowych sytuacji, od których zależało nasze przetrwanie jako gatunku. Reakcja stresowa może być pożyteczna, ale tylko w rzadkich, wyjątkowych przypadkach.

Kiedy zagrożenie istnieje wyłącznie w głowie, ciało często nie zdaje sobie z tego sprawy, a aktywując kolejne reakcje stresowe, wyrządza więcej szkody niż pożytku.

Kortyzol, na normalnym poziomie, wpływa na funkcjonowanie wielu aspektów naszego organizmu. W zdrowym ciele pobudza procesy trawienne i metabolizm, porządkuje poziom cukru we krwi, stymuluje układ odpornościowy i prawidłową jego reakcję. Jednak gdy nadnercza produkują go za dużo, kortyzol staje się wrogiem.

Negatywne skutki  podwyższonego poziomu kortyzolu:

Przewlekły stres
Jeżeli wzrost poziomu kortyzolu we krwi jest wydłużony przez kilka dni lub nawet tygodni, prowadzi to do stanu chronicznego stresu.

Zaburzenia funkcji poznawczych
Osoby którzy są bardzo zestresowane (podniesiony kortyzol) zaczynają odczuwać brak możliwości bardziej efektywnego wykonania zadania. Prowadzi to do słabej oceny sytuacji i wolnej reakcji mózgu na działanie fizyczne i psychiczne; mózg się „zatrzaskuje”, występuje zmniejszenie koncentracji i zaburzenia pamięci, trudniej jest myśleć kreatywnie.

Brak równowagi cukru we krwi
Wzrost glikokortykoidów może prowadzić do hiperglikemii, co jest złą informacją dla diabetyków.

Zwiększony tłuszcz brzuszny
Chociaż glikokortykoidy zwiększają zdolność organizmu do metabolizowania tłuszczu, również zwiększają apetyt i łaknienie. Badania wskazują, że przewlekły stres może powodować wzrostu tkanki tłuszczowej brzucha – nawet u osób, które są szczupłe;

Problemy z sercem
Dodatkowy tłuszcz w brzuchu wiąże się z większym ryzykiem dla zdrowia. Problemy związane ze zwiększonym tłuszczem brzucha to: zawały serca, udary mózgu i rozwój zespołu metabolicznego, wyższy poziom „złego” cholesterolu (LDL) i niższych poziomów „dobrego” cholesterolu (HDL) co może prowadzić do innych problemów zdrowotnych. Tłuszcz na brzuchu w połączeniu z nadciśnieniem albo z cukrzycą znacznie zwiększa ryzyko powikłań chorób sercowo-naczyniowych, prowadzi do zawału serca oraz udaru mózgu.  Nawet umiarkowany stres u pacjentów z chorobami serca może powodować niedokrwienie mięśnia sercowego, zakłócenia pracy serca i zmniejszenie jego wydolności.

Osłabienie układu odpornościowego.
Układ odpornościowy w normalnych warunkach radzi sobie w zwalczaniu stale istniejących w organizmie patogenów. Jednakże rozregulowanie tego układu, np. poprzez zwiększenie tolerancji na stres,w wyniku chronicznego stresu powoduje załamanie się tego naturalnego balansu i nie radzenie sobie układu immunologicznego z wirusami lub własnymi patogenami; nasilenie występowanie reakcji zapalnych wewnątrz organizmu

Osteoporoza
Kortyzol redukuje tworzenie się kości, co może wpływać na rozwój osteoporozy. Transportuje potasu z komórek, a zatrzymuje jony sodowe. Kortyzol utrudnia absorpcję wapnia w jelitach, co hamuje odżywianie kości.

A także:
Wyższe ciśnienie krwi, spowolnione gojenie się ran, utrata masy mięśniowej, zmniejszone libido, wzrost niepokoju i zmiany nastrojów, zwiększenie symptomów menopauzy, zanik miesiączki lub rozregulowanie cyklu, objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego (pms), problemy z tarczycą, zwolnienie tempa przemiany materii, zablokowanie uwalniania kwasów tłuszczowych z komórki -wzrost wagi, problemy z oczyszczaniem wątroby, zatrzymywanie wody w organizmie, mniejsze wydzielanie kwasu żołądkowego co upośledza trawienie, bezsenność, zaparcia.

Stres ma destrukcyjny wpływ na cały organizm, jeśli trwa dłużej, kortyzol może stać się zabójcą.

Jak obniżyć poziom kortyzolu?
Aby utrzymywać zdrowy poziom kortyzolu i pod kontrolą, powinna być uruchomiona odpowiedz relaksacyjna organizmu po czynniku wzbudzającym. Można nauczyć się relaksować ciało za pomocą różnych technik relaksacyjnych, technik zarządzania stresem, dokonać zmian w stylu życia, aby uchronić swoje ciało od reakcji na stres.
Występują różne sposoby utrzymania zdrowego poziomy kortyzolu, między innymi:

  • Zmiana paradygmatu – Jeśli nie można zmienić środowiska, możesz zmienić swoje nastawienie, sposób myślenia, i patrzeć rzeczy w innej perspektywy. Zadać sobie pytanie – co może być gorsze niż to, co się teraz dzieje? To może pomóc docenić stresujące środowisko, lub sytuację na którą jesteśmy obecnie skazani.
  • Ćwiczenia fizyczne – Poprzez lekką aktywność fizyczna, jak spacer, jogging, zabawa, uwalniane są hormony, które nas relaksują (np. serotonina); mózg odpoczywa kiedy patrzymy na otaczającą nas przyrodę.
  • Czytanie interesujących nas pozycji, np powieści czy Biblii – badania pokazują, że poświęcenie czasu na czytanie nie tylko relaksuje ciało, ale także uwalnia hormony które relaksują mózg.
  • Ćwiczenia relaksacyjne, masaż, medytacja, akupresura,
  • Zażywanie Laminine – konsumenci doświadczają mniejszego stresu, spokojniejszego nastrój i lepszego snu, jako rezultacie zażywania Laminine.

„W czasie ostatnich badań odkryliśmy, ze po 12 dniach przyjmowania Laminine, poziom kortyzolu zmniejsza się o 23%”. 

Dr Bjoedne Eskeland, Doradca Żywieniowy LFGN